Παρέμβαση αναπήρων πολιτών

Διαθέτουμε μόλις το 10% των κλινών που απαιτούνται για τις ανάγκες των ατόμων με κινητικά προβλήματα

Της Πεννυς Μπουλουτζα

Ενα σοβαρό κενό στον τομέα της φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης καταγράφεται στη χώρα μας, με βαρύτατες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες για χιλιάδες
οικογένειες.

Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα κατατάσσεται μεταξύ των πρώτων χωρών στην Ευρώπη σε αριθμό τροχαίων ατυχημάτων –περί τις 7.500 είναι κάθε χρόνο μόνον οι τραυματίες
με μικρή ή σοβαρότερη μορφή αναπηρίας– στο μέγα ζήτημα που αφορά τις υπηρεσίες αποκατάστασης των θυμάτων, υστερούμε δραματικά, κυρίως λόγω έλλειψης ειδικών
κλινών. Είναι ενδεικτικό ότι στον δημόσιο τομέα λειτουργούν περίπου 180 κλίνες φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης, όλες στο Λεκανοπέδιο Αττικής, όταν σύμφωνα
με τις εκτιμήσεις των ειδικών για να καλυφθούν οι ανάγκες της χώρας μας απαιτούνται 2.000 κλίνες, με ισόρροπη κατανομή σε όλη την Επικράτεια. Την ίδια
στιγμή δημιουργούνται ιδιωτικές κλινικές αποκατάστασης, χωρίς κανένα προγραμματισμό και έλεγχο ως προς τις παρεχόμενες υπηρεσίες τους.

Από τις 186 δημόσιες κλίνες, οι 127 υπόκεινται στην ευθύνη του Εθνικού Ιδρύματος Αποκατάστασης Αναπήρων (ΕΙΑΑ), το μοναδικό δημόσιο Κέντρο για ασθενείς
με σοβαρά κινητικά προβλήματα όπως αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, κακώσεις νωτιαίου μυελού, ακρωτηριασμούς, σκλήρυνση κατά
πλάκας κ.ά. Οι υπόλοιπες είναι διαμοιρασμένες στις Κλινικές φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης των νοσοκομείων ΚΑΤ, Ασκληπιείο Βούλας, Γενικό Κρατικό Αθηνών
και Θριάσιο.

Ενταξη στο ΕΣΥ

Οπως τονίζει στην «Κ» ο διοικητής του ΕΙΑΑ κ. Σπύρος Σταυριανόπουλος, κάθε χρόνο στο Κέντρο αποκατάστασης εξυπηρετούνται 1000-1.200 ασθενείς (ο χρόνος νοσηλείας
μπορεί να φτάσει και τους έξι μήνες ανάλογα με την πάθηση), ενώ υπερδιπλάσιος είναι ο αριθμός των ασθενών που απευθύνονται στα εξωτερικά ιατρεία. Σύμφωνα
με τον κ. Σταυριανόπουλο «μείζον θέμα αποτελεί η αναβάθμιση του ΕΙΑΑ προκειμένου να λάβει το χώρο που του ανήκει στον τομέα της περίθαλψης». Προϋπόθεση
είναι να λυθεί το «ασαφές» νομικό καθεστώς του ΕΙΑΑ καθώς η ιατρική υπηρεσία του ανήκει στο ΕΣΥ και οι υπόλοιπες υπηρεσίες του στην Πρόνοια. Ο κ. Σταυριανόπουλος
και οι γιατροί του ΕΙΑΑ έχουν ζητήσει την ένταξη όλου του Ιδρύματος στο ΕΣΥ, αίτημα που αν και έχει γίνει δεκτό από την ηγεσία του υπουργείου Υγείας, ακόμα
δεν έχει διευθετηθεί με νομοθετική ρύθμιση.

Με την ένταξή του στο ΕΣΥ θα μπορούν να δημιουργηθούν τέσσερις κλινικές αποκατάστασης από 30-35 κλίνες η καθεμιά, όπως άλλωστε ορίζουν τα διεθνή πρότυπα
νοσηλείας κινητικά αναπήρων (έναντι δύο κλινικών, με περίπου 60 κλίνες εκάστη, που λειτουργούν σήμερα). Επίσης, θα μπορεί να λειτουργήσει επιστημονικό
συμβούλιο στο ΕΙΑΑ (σήμερα οι αποφάσεις επιστημονικού περιεχομένου λαμβάνονται ερήμην των επιστημόνων εξαιτίας του ιδιότυπου νομικού καθεστώτος!), ενώ
θα υπάρχει και η δυνατότητα ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού με πρόσληψη επικουρικού προσωπικού.

Ελλείψεις σε προσωπικό

Παράλληλα, το ΕΙΑΑ παρουσιάζει σοβαρότατες ελλείψεις σε προσωπικό, κυρίως νοσηλευτικό, όπου περίπου το 40% των οργανικών θέσεων είναι κενές. Βασικό ζήτημα
είναι και η έλλειψη ανδρών νοσηλευτών που είναι απαραίτητοι στον χώρο της αποκατάστασης για την εξυπηρέτηση των αναγκών των αναπήρων. Υπάρχουν νυχτερινές
βάρδιες όπου οι νοσηλευόμενοι ασθενείς εξυπηρετούνται από έναν μόνο άνδρα νοσηλευτή.

Το ΕΙΑΑ, λόγω της μεγάλης ανάγκης για υπηρεσίες φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης έχει λίστα αναμονής από 15 έως 30 ημέρες για όσους έχουν άμεση ανάγκη
νοσηλείας αποκατάστασης και 2-3 μήνες για τους ασθενείς με χρόνια προβλήματα. Σύμφωνα με τη διευθύντρια της Β΄ Κλινικής Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης
του Ιδρύματος κ. Κωνσταντίνα Πετροπούλου, η ζήτηση θα ήταν μεγαλύτερη εάν οι ασθενείς ήταν ενημερωμένοι για την αποτελεσματικότητα των θεραπειών αποκατάστασης.
«Πολλοί ασθενείς», επισημαίνει η κ. Πετροπούλου, «φεύγουν από τα γενικά νοσοκομεία και πηγαίνουν σπίτι τους χωρίς ποτέ να ακούσουν για την αποκατάσταση.
Οι ασθενείς αυτοί κάνουν φυσικοθεραπεία στο σπίτι, με αμφίβολα αποτελέσματα, στις περιπτώσεις που ο φυσικοθεραπευτής δεν έχει την ειδική καθοδήγηση από
τον γιατρό αποκατάστασης. Οταν πλέον καθυστερημένα φτάσουν σε εμάς (π.χ. ένα χρόνο μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο) πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις
επιπλοκές της λανθασμένης πρακτικής πριν ξεκινήσουμε τη βασική θεραπεία αποκατάστασης».

Η κ. Πετροπούλου τονίζει την ανάγκη δημιουργίας Κέντρων Αποκατάστασης σε κάθε υγειονομική περιφέρεια, τμημάτων φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης σε νοσοκομεία
με πολλές ορθοπαιδικές και χειρουργικές κλινικές και παρουσίας συμβούλου αποκατάστασης σε κάθε γενικό νοσοκομείο. Επίσης, θα πρέπει να αναπτυχθεί η μετανοσηλευτική
φροντίδα των ασθενών (κατ’ οίκον νοσηλεία, Μονάδες Ημερήσιας Νοσηλείας, τηλεϊατρική).

Χωρίς προγραμματισμό και έλεγχο τα ιδιωτικά κέντρα

Η μικρή προσφορά σε υπηρεσίες αποκατάστασης από πλευράς δημόσιου τομέα έχει αποτέλεσμα να ανοίγουν συνεχώς ιδιωτικά κέντρα αποκατάστασης, χωρίς όμως κανένα
προγραμματισμό. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο στην περιοχή της Λάρισας λειτουργούν τρία ιδιωτικά κέντρα αποκατάστασης με συνολικά 320 κλίνες. Σύμφωνα με τα
στοιχεία που έδωσε στην «Κ» η πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης κ. Ξανθή Μιχαήλ, αυτή τη στιγμή στον ιδιωτικό τομέα λειτουργούν
εκτός από τα τρία κέντρα στη Λάρισα, ένα κέντρο στη Θεσσαλονίκη 210 κλινών, ένα στην Κομοτηνή το οποίο όμως δεν διαθέτει φυσίατρο (περίπου 100 κλινών),
ένα στον Βόλο (30-40 κλινών), ένα στην Πάτρα (60 κλινών), στη Λαμία, τη Σπάρτη, τα Χανιά, καθώς και δύο στην Αθήνα.

Επιπλέον, αυτή τη στιγμή «χτίζονται» τουλάχιστον άλλα 5-6 κέντρα στον ιδιωτικό τομέα. Οπως χαρακτηριστικά είπε η κ. Μιχαήλ «τα ιδιωτικά κέντρα ξεφυτρώνουν
σαν μανιτάρια, χωρίς προγραμματισμό, βάσει ενός ατελούς Προεδρικού Διατάγματος ως προς τον απαραίτητο εξοπλισμό και τη στελέχωση, που ισχύει εδώ και 18
χρόνια, αλλά και χωρίς κανένα σοβαρό έλεγχο από τη Νομαρχία και από τα ασφαλιστικά ταμεία». Επιπλέον το νοσήλιο είναι ιδιαίτερα χαμηλό και χωρίς καμία
διαβάθμιση ανάλογα με την πάθηση. Συγκεκριμένα, το ημερήσιο νοσήλιο που καλύπτεται από τα ταμεία έχει καθοριστεί στα 150 ευρώ (για το ΕΙΑΑ είναι μόλις
60 ευρώ!), τη στιγμή που το φθηνότερο σχετικό νοσήλιο στην Ευρώπη υπερβαίνει τα 350 ευρώ! Αποτέλεσμα είναι να χρεώνουν τα ιδιωτικά κέντρα «ξεχωριστά» στον
άρρωστο ορισμένα φάρμακα και εξετάσεις, ενώ έχει καταγραφεί και περίπτωση που χρέωσαν σε ασθενή το... οξυγόνο.

Σύμφωνα με την κ. Μιχαήλ, το κράτος οφείλει να λάβει σοβαρά το θέμα της φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης στη χώρα μας και να προβεί σε συντονισμένες προσπάθειες
για τη δημιουργία οργανωμένου συστήματος αποκατάστασης, με τη θέσπιση νέου νομοθετικού πλαισίου που να διευθετεί όλα τα θέματα γύρω από τα σχετικά κέντρα,
αλλά και με τη ρύθμιση των ζητημάτων που αφορούν το εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό (π.χ. αύξηση των θέσεων ειδικότητας).

Καθημερινή 10/11/2008