Παρέμβαση αναπήρων πολιτών

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ, καλησπέρα. Καταρχάς να ευχαριστήσουμε την Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας για την πρόσκληση που μας απηύθυνε να είμαστε και εμείς εδώ στο Συνέδριο, «Άτομα με Αναπηρία και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης».
Θα είμαι σύντομος, ξεκινώντας με το θέμα το οποίο συζητάμε: “πώς τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, μορφώνουν και διαμορφώνουν, η περίπτωση των ατόμων με αναπηρία”. Θα μου επιτρέψετε να βάλω και άλλον έναν τίτλο δίπλα σ’ αυτόν: “πώς αντιδρούν οι τηλεθεατές στην εικόνα της αναπηρίας στη τηλεόραση, η περίπτωση της εκπομπής Έκτη Αίσθηση στην ΕΤ3”.
Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, αποτελούν κατά κοινή ομολογία έναν φορέα ικανό να συντελέσει στη μόρφωση μεγάλων λαϊκών μαζών, και στη διαμόρφωση κοινωνικής, πολιτιστικής και ιδεολογικής συνείδησης.
Σήμερα στην εποχή της παντοκρατορίας τους, όπου έχουν εξελιχθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε να κάνουν χρήση των νέων μεθόδων της τεχνολογίας, έχουν τη δύναμη να ασκήσουν παιδαγωγικό ρόλο, με την προϋπόθεση ότι θα στραφεί αυτή η προσπάθεια στην εδραίωση μιας προσωπικότητας υγιούς και δημοκρατικής.
Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης με την καταλυτική δύναμη επιρροής, μπορούν να μορφώσουν και να διαπαιδαγωγήσουν κυρίως νέους πολίτες, προσανατολίζοντάς τους έτσι, προς έναν πιο δημοκρατικό και ανεκτικό τρόπο ζωής, ώστε να εξαλειφθούν σε σημαντικό βαθμό πολλά τρωτά του σύγχρονου κόσμου μας.
Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στον τομέα της αναπηρίας, πρέπει και μπορούν να αναλάβουν τον ρόλο που θα αναδείξει την διαφορετικότητα ως μια άλλη πτυχή της ζωής και θα την καταστήσει ανεκτή στο σύγχρονο κόσμο των «υγιών».
Η Έκτη Αίσθηση είναι ένα δωδεκάλεπτο, καθημερινό, ενημερωτικό, μαγνητοσκοπημένο τηλεοπτικό πρόγραμμα. Είναι όπως λέμε και στους τίτλους της εκπομπής, μια εκπομπή με αφορμή την αναπηρία. Αναδεικνύει τις πολιτιστικές ανησυχίες και την έκφραση των ατόμων με αναπηρία, μέσα από τη μουσική, το χορό, το θέατρο, τη ζωγραφική, τον αθλητισμό.
Εξετάζεται την προσπελασιμότητα των χώρων άθλησης, των πόλεων, των δημοσίων υπηρεσιών, των σχολείων, των πανεπιστημίων. Προβάλει σαν θετικά πρότυπα για την κοινωνία, τα άτομα με αναπηρία που τολμούν να βγουν από το σπίτι, να κυκλοφορήσουν, να εργαστούν, να συμμετέχουν, να αθληθούν. Θέματα που σχετίζονται άμεσα με τα άτομα με αναπηρία, αλλά και με το συγγενικό τους περιβάλλον όπως είναι τα ιατρικά, η νομοθεσία, ο επαγγελματικός προσανατολισμός, θέματα κατάρτισης και απασχόλησης, η τεχνολογία, είναι μερικά από τα θέματα που παρουσιάζονται στην Έκτη Αίσθηση. Την Παρασκευή που μας πέρασε η εκπομπή Έκτη Αίσθηση συμπλήρωσε πεντακόσιες καθημερινές παρουσίες, στη φιλόξενη συχνότητα της δημόσιας τηλεόρασης, στο Κανάλι της ΕΤ3.
Στην τηλεόραση ένας από τους τρόπους με τους οποίους οι τηλεθεατές αντιδρούν σε μια εκπομπή, είναι η μέτρηση της τηλεθέασης. Στην Ελλάδα, και στην ελληνική τηλεόραση κατ’ επέκταση, η εταιρεία των τηλεμετρήσεων δεν καταγράφει ακόμα στο δείγμα της τα άτομα με αναπηρία.
Σε επικοινωνία με την εταιρεία τηλεμετρήσεων μας δήλωσαν ότι η ύπαρξη της αναπηρίας θεωρείται προσωπικό δεδομένο ευαίσθητου χαρακτήρα.
Κατά την άποψή μας η αναπηρία δεν αποτελεί προσωπικό δεδομένο ευαίσθητου χαρακτήρα και για να σας δώσω ένα παράδειγμα, όταν εγώ προσωπικά σαν τυφλός πηγαίνω για να κλείσω ένα αεροπορικό εισιτήριο, αναφέρω την αναπηρία μου, γιατί θα χρειαστώ κάποιον συνοδό, θα χρειαστώ κάποια ιδιαίτερη έτσι να το πω φροντίδα. Όπως επίσης και ένα άτομο με κινητική αναπηρία πρέπει να δηλώσει ότι χρειάζεται κάποιου άλλου είδους μετακίνηση λόγω του αναπηρικού αμαξιδίου που χρησιμοποιεί.
Μας δήλωσαν επίσης ότι η μέση τηλεθέαση της εκπομπής, βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο μέσο όρο τηλεθέασης του σταθμού και ότι θα έπρεπε να είμαστε ευχαριστημένοι για μια εκπομπή ειδικού ενδιαφέροντος. Εμείς θεωρούμε ότι η σωστή καταγραφή των ατόμων με αναπηρία, στο δείγμα της εταιρείας τηλεμετρήσεων είναι καθοριστική για να αποτυπωθεί σωστά η τηλεθέαση και να καταρριφθεί ο μύθος ότι η αναπηρία στη τηλεόραση δεν «πουλάει» και «πουλάει» μόνο το άτομο με αναπηρία που κάποια στιγμή θα παρουσιαστεί στη τηλεόραση, ως το θύμα του συστήματος, του κράτους, της κοινωνίας και τα παραδείγματα δεν είναι λίγα.
Το καημένο το παιδί που το κακό κράτος του έχει κόψει το επίδομα, το κακό κράτος δεν το αφήνει να κυκλοφορήσει, οι κακοί άνθρωποι που του φέρονται όπως του φέρονται.
Αναγκαστήκαμε λοιπόν αφού δεν έχουμε στα χέρια μας το επίσημο εργαλείο καταμέτρησης της τηλεθέασης να δημιουργήσουμε ένα μηχανισμό καταγραφής των αντιδράσεων των τηλεθεατών, μέσα από τις επιστολές, τα φαξ, τα emails και τα τηλεφωνήματα που δεχόμαστε καθημερινά, με παραινέσεις, παρατηρήσεις, αιτήματα, διορθώσεις και κριτικές.
Φυσικά στο σημείο αυτό θα πω ότι, δεν είμαστε στατιστικολόγοι ούτε επιστήμονες ερευνητές αγοράς. Τα στοιχεία που θα σας παρουσιάσω πολύ σύντομα, δεν αποτελούν επιστημονική έρευνα, αλλά είναι μια καταγραφή μέσα από την επικοινωνία μας, με τους τηλεθεατές.
Τα στοιχεία λοιπόν της δικής μας καταγραφής είναι τα ακόλουθα. Πρώτον, το 60% των τηλεθεατών που επικοινωνούν με την εκπομπή, έχουν ηλικία από 18 έως 45 χρόνων. Δεύτερον, το ποσοστό ανδρών και γυναικών που επικοινωνούν είναι το ίδιο. Τρίτον, πάνω από 60% των τηλεθεατών που επικοινωνούν μαζί μας, είναι φοιτητές ή απόφοιτοι του πανεπιστημίου. Τέταρτον, το εβδομήντα τοις εκατό των τηλεθεατών είναι άτομα με αναπηρία, ή έχουν κάποιο άτομο με αναπηρία στο συγγενικό τους περιβάλλον. Πέμπτον, οι τηλεθεατές που επικοινωνούν με την εκπομπή είναι απ’ όλη την Ελλάδα. Και έκτον, ένα μεγάλο μέρος των τηλεθεατών, μας ζητούν περισσότερες πληροφορίες για τα θέματα που παρουσιάζουμε καθημερινά, είτε γιατί δεν γνωρίζουν τον αρμόδιο φορέα που πρέπει να απευθυνθούν, είτε γιατί απευθύνθηκαν κάπου και δεν εξυπηρετήθηκαν.
Τα στοιχεία αυτά τα έχουμε θέσει στην διάθεση του Ινστιτούτου Οπτικοακουστικών Μέσων ΙΟΜ που διεξάγει έρευνα με θέμα «Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και Αναπηρία».
Πριν τελειώσω θα ήθελα να σας διαβάσω τρία από τα πάρα πολλά emails που λαμβάνουμε καθημερινά. Μια μητέρα στο πρώτο, μας γράφει: “Συγχαρητήρια για την εκπομπή σας. Σας γράφω με αφορμή την εκπομπή που προβλήθηκε με τον κολυμβητή Αλέξανδρο Ταξιλδάρη ο οποίος με την βοήθεια της προπονήτριάς του Μαρίας Μπαξεβάνη κατάφερε να συμμετέχει και να κερδίσει στους Παραολυμπιακούς Αγώνες. Επειδή αντιμετωπίζω πρόβλημα με την 5χρονη κόρη μου, θα ήθελα να σας παρακαλέσω να με βοηθήσετε να επικοινωνήσω με τον Αλέξανδρο ή με την προπονήτριά του, για να τους ρωτήσω για κάποια πράγματα, που ανέφεραν στην εκπομπή. Σας ευχαριστώ...”, και ακολουθεί στο e-mail το τηλέφωνο της κυρίας και το όνομά της.
Ένα άλλο λέει: «Αξιότιμοι κύριοι είμαι 19 χρόνων και σπουδάζω στα Ιωάννινα. Παρακολουθώ καθημερινά την εκπομπή σας στην ΕΤ3 σχετικά με τα άτομα με αναπηρία. Θα ήθελα να σας συγχαρώ και να σας ζητήσω κάτι. Έχω ιδιαίτερη ευαισθησία για τα άτομα με κινητικά προβλήματα και με προβλήματα όρασης. Αυτό δικαιολογείται αν σας ενημερώσω ότι έχω μεγαλώσει σε οικογένεια με παρόμοια κατάσταση. Θα ήθελα λοιπόν να μου συστήσετε κέντρα ή ειδικά μέρη, που έχουν ανάγκη την παρέα μας και να ασχοληθώ εθελοντικά μαζί τους. θεωρώ πώς ο καθένας μας μπορεί να βοηθήσει. Σας παρακαλώ ενημερώστε με σχετικά. Τηλέφωνο και όνομα».
Και από τα πιο πρόσφατα που έχουμε πάρει και συγκεκριμένα με ημερομηνία 05/06/2007: «Αγαπητοί εκπρόσωποι της Έκτης Αίσθησης. Σας στέλνω αυτό το γράμμα, για να σας συγχαρώ για την προσπάθεια που κάνετε καθημερινά για να ευαισθητοποιήσετε τον κόσμο για τους ανθρώπους με αναπηρία. Έχω δει δυστυχώς μόνο λίγες από τις εκπομπές, όμως ήταν αρκετές για να πειστώ πώς οι άνθρωποι που μοιάζουν διαφορετικοί είναι ίδιοι με μας. Έχουν τα ίδια δικαιώματα, όπως το να έχουν μια ζωή με αξιοπρέπεια και γεμάτη ενδιαφέρον. Γι’ αυτό θα ήθελα να μάθω, πώς μέσω της εκπομπής σας θα μπορούσα να βοηθήσω. Είμαι μόνο 12 ετών, δεν περιμένω να κάνω και πολλά, όμως θα προσπαθήσω. Με μεγάλη εκτίμηση...» και ακολουθεί το όνομα του παιδιού και το τηλέφωνό του.
Τελειώνοντας θα ήθελα να σας πω ότι την περασμένη Παρασκευή έγινε στην Καβάλα, το ανοιχτό πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα της άρσης βαρών σε πάγκο για αθλητές με αναπηρία. Ήταν η μεγαλύτερη διοργάνωση Παραολυμπιακού επιπέδου στην Ελλάδα, μετά τους Παραολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Συμμετείχαν 43 χώρες, η διοργάνωση έγινε στην ελληνική περιφέρεια και συγκεκριμένα στην Καβάλα και η ελληνική ομάδα πήγε πολύ καλά και σήκωσε στους ώμους της τρία χρυσά και ένα ασημένιο μετάλλιο.
Η Έκτη Αίσθηση ήταν εκεί με όλο της το επιτελείο, για μια εβδομάδα και φυσικά κάλυψε την διοργάνωση, που δυστυχώς παρουσιάστηκε μόνο για 22 δευτερόλεπτα χωρίς εικόνα στο δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ. Η Έκτη Αίσθηση λοιπόν ήταν εκεί για μια εβδομάδα και την διοργάνωση αυτή θα την παρουσιάσουμε διεξοδικά μέσα από την εκπομπή μας. Σας ευχαριστώ πολύ.

Γιώργος Μπελίρης
Ιούνιος 2007